Wizy do USA

Acquisition & derivation na przestrzeni lat

02.08.12 10:00
Niniejszy tekst jest suplementem do artykułu „Amerykańskie obywatelstwo – a może już je masz?”(link poniżej) także znajdującego się w kategorii „Wizy USA”. Przedstawione w nim zostaną pokrótce różnice w sytuacjach prawnych w kolejnych okresach, w których zmieniało się prawo dotyczące acqusition i derivation. Jeśli trafiłeś na ten artykuł przed przeczytaniem wspomianego tekstu bazowego, mocno polecam, byś lekturę zaczął właśnie od tego ostatniego.

„Amerykańskie obywatelstwo – a może już je masz?” 

W kolejnych opisach często pojawiać się będzie słowo „residency” (ang. zamieszkiwanie). Odnosi się ono do osoby, której pobyt w Stanach Zjednoczonych, bez względu na to jak długo trwał, można zdefiniować jako zamieszkiwanie na terytorium USA – w opozycji do np. wizyty biznesowej, turystycznej, pracy tymczasowej itp. Bardzo często to właśnie fakt, czy twoi przodkowie mieszkali w Stanach na zasadzie „residency” czy nie, decyduje o tym, czy mogą przekazać ci obywatelstwo. 

W przypadku „acquisition”, prawa pozwalającego na przejęcie przez dzieci mieszkające poza granicami USA amerykańskiego obywatelstwa swoich rodziców, wyróżniamy wspomiane już w poprzednim artykule 5 okresów. Istotne jest, jakie prawo obowiązywało w momencie narodzin dziecka, które może uzyskać obywatelstwo:

• Przed 24 maja 1934
Zgodnie z zasadami sprzed 24 maja 1934 roku, tylko twój ojciec-obywatel USA mógł przekazać ci obywatelstwo. Obywatelstwo twojej matki nie miało w tym przypadku żadnego znaczenia. By być w stanie przekazać ci obywatelstwo, twój ojciec musiał mieszkać jakiś czas w Stanach przed twoimi narodzinami. Nieistotna jest długość tego pobytu, ważne, by mógł on być klasyfikowany jako "residency". Prawo dotyczyło także dzieci nieślubnych, pod warunkiem, iż ojciec uznał prawnie swoje ojcostwo. Reguły sprzed 24 maja 1934 krytykowane były wielokrotnie jako dyskryminujące - obecnie sądy orzekają, iż zarówno ojciec, jak i matka mogą przekazać obywatelstwo. Jeśli obywatelem USA była więc tylko twoja matka, wciąż możesz liczyć na otrzymanie obywatelstwa. Pamiętaj także, iż obywatelstwo mogą przekazywać sobie kolejne pokolenia bez żadnych ograniczeń. Jeśli twoi rodzice przejęli obywatelstwo przez acquisition od swoich rodziców zgodnie z zasadami sprzed 24 maja 1934 roku, mogli ci je przekazać zgodnie z zasadami obowiązującymi w czasie twoich narodzin. Naprawdę warto więc sprawdzić drzewo genealogiczne.

• Pomiędzy 25 maja 1934 a 12 stycznia 1941
Jeśli urodziłeś się pomiędzy 25 maja 1934 roku a 12 stycznia 1941 roku, uzyskałeś obywatelstwo, jeśli oboje twoi rodzice byli obywatelami USA i co najmniej jeden z nich mieszkał („residency”) w Stanach przed twoimi narodzinami. Istniała także możliwość przejęcia obywatelstwa, gdy tylko jeden z twoich rodziów je posiadał i spędził w USA jakiś czas, który można sklasyfikować jako „residency”. Wówczas jednak warunków było więcej - by przejąć obywatelstwo, ty także musiałeś mieszkać w USA, i to co najmniej 2 lata, pomiędy 14 a 28 rokiem życia.

• Pomiędzy 13 stycznia 1941 a 23 grudnia 1952
Jeśli urodziłeś się pomiędzy 13 stycznia 1941 roku a 23 grudnia 1952 roku, uzyskałeś obywatelstwo, jeśli oboje twoi rodzice byli obywatelami USA i co najmniej jeden z nich mieszkał ("residency") w Stanach przed twoimi narodzinami. Istniała także możliwość przejęcia obywatelstwa, gdy tylko jeden z twoich rodziów je posiadał i spędził w USA co najmniej 10 lat, z czego co najmniej 5 po ukończeniu szesnastego roku życia. Dodatkowo, by przyjąć obywatelstwo, ty także musiałeś mieszkać w USA, co najmniej 2 lata, pomiędzy 14 a 28 rokiem życia.

• Pomiędzy 24 grudnia 1952 a 13 listopada 1986
Bez zmian w przypadku dwóch rodziców. Z kolei jeśli tylko jeden z rodziców posiada obywatelstwo (i "residency"), konieczne było, by spędził w Stanach co najmniej 10 lat, z czego 5 po ukończeniu 14. roku życia - tylko wtedy mógł przekazać ci obywatelstwo.

• Po 13 listopada 1986
Po 13 listopada 1986 roku zasady w przypadku dwójki rodziców-obywatelów także się nie zmieniły. Jeśli tylko jeden z twoich rodziców posiadał obywatelstwo w dniu twoich narodzin, konieczne jest, by spędził w Stanach przynajmniej 5 lat, w tym 2 lata po ukończeniu 14. roku życia. 

 


 

W przypadku derivation – przejmowania obywatelstwa w wyniku naturalizacji rodziców, kluczową datą jest właśnie data naturalizacji rodziców. Wyróżnianych jest 6 okresów:

• Przed 24 maja 1934
Jeśli którykolwiek z twoich rodziców naturalizował się przed twoimi 21. urodzinami, a w twoim posiadaniu była wtedy Zielona Karta, automatycznie nabywałeś amerykańskie obywatelstwo. Prawo nie uwzględniało dzieci adoptowanych i pasierbów, ale większym problemem nie było za to, czy twoi rodzice byli małżeństwem w momencie twoich narodzin. 

• Pomiędzy 24 maja 1934 a 12 stycznia 1941
Poważna zmiana w przepisach – automatyczne przejęcie obywatelstwa bez żadnych dodatkowych warunków możliwe tylko wtedy, gdy oboje rodzice zostali naturalizowani przed twoimi 21. urodzinami, a w twoim posiadaniu znajdowała się Zielona Karta. W przypadku, gdy tylko jeden rodzic przeszedł proces naturalizacji, konieczne było, byś posiadał Zieloną Kartę przez 5 lat przed 21. rokiem życia. Jeśli jednak nie posiadałeś Zielonej Karty przez tak długi okres przed naturalizacją rodzica, nie ma powodu do zmartwień – przejmiesz obywatelstwo, gdy tylko zaliczysz obowiązkowe 5 lat posiadania karty, nawet gdy zakończysz ten okres znacznie po 21. roku życia. 

• Pomiędzy 13 stycznia 1941 a 23 grudnia 1952
Obywatelstwo jest twoje, gdy oboje rodzice naturalizowali się przed twoimi 18. urodzinami, a ty posiadałeś wtedy Zieloną Kartę. Wystarczy, że jeden rodzic przeszedł proces naturalizacji, gdy drugi rodzic nie żyje, bądź, gdy twoi rodzice są w separacji, a naturalizację przeszedł ten, który ma prawo do opieki nad tobą. 

• Pomiędzy 24 grudnia 1952 a 4 października 1978
Przejmujesz obywatelstwo, jeśli oboje twoi rodzice przeszli proces naturalizacji przed twoimi 16. urodzinami, a przed ukończeniem 18 lat stałeś się posiadaczem Zielonej Karty.  W przypadku gdy tylko jeden rodzic przeszedł naturalizację, obowiązują takie zasady jak w okresie poprzednim. 

• Pomiędzy 5 października 1978 a 26 lutego 2001
Jeśli jeden z twoich rodziców był obywatelem USA w momencie twoich narodzin i nigdy od tego czasu nie przestał nim być, a drugi naturalizował się przed twoimi 18. urodzinami, przejąłeś amerykańskie obywatelstwo. Jest ono twoje także wtedy, gdy oboje twoi rodzice naturalizowali się przed ukończeniem przez ciebie 18 lat. W obu przypadkach musisz być bezżenny oraz, oczywiście, posiadać Zieloną Kartę. 

• Po 27 lutego 2001
Obywatelstwo jest twoje, gdy jeden z twoich rodziców urodził się w USA bądź jeden z twoich rodziców przeszedł proces naturalizacji przed twoimi 18. urodzinami. Konieczne było byś mieszkał wówczas w USA i posiadał Zieloną Kartę. Po raz pierwszy w historii stało się więc możliwe skorzystanie z „derivation” dzięki rodzicowi urodzonemu w USA, bez udziału procesu naturalizacji. Praktycznym efektem tej nowości jest natychmiastowe przejmowanie obywatelstwa amerykańskiego po otrzymaniu Zielonej Karty przez wiele dzieci.


Acquisition i derivation to ciekawe, ale i niełatwe zagadnienia. Nawet jeśli po lekturze artykułu jesteś przekonany, że amerykańskie obywatelstwo może być twoje, warto skonsultować się w tej sprawie z imigracyjnym prawnikiem. W gąszczu zmieniających się przepisów i okoliczności trudno upewnić się, iż wzięło się pod uwagę wszystkie detale.

Adrian Senecki

comments powered by Disqus