USA na co dzień

Memorial Day

15.01.13 23:55
Obchodzony w ostatni poniedziałek maja Dzień Pamięci to święto federalne, upamiętniające Amerykanów i Amerykanki, którzy polegli w czasie służby wojskowej dla kraju. Przez lata było czasem zadumy i wspomnień. Czasem, gdy ludzie w hołdzie żołnierzom ozdabiali groby kwiatami i flagami. Dziś popularność takich zwyczajów spada. Są jednak powody, by wierzyć, że Dzień Pamięci nie pójdzie w zapomnienie.

Wojna domowa lat 1861 – 1865 pochłonęła więcej ofiar niż jakikolwiek inny konflikt zbrojny w historii USA i zmusiła władze kraju do stworzenia pierwszego narodowego cmentarza. Bratobójcze walki rozdzierające kraj nie pozostały także bez wpływu na społeczeństwo. W późnych latach 60-tych XIX wieku mieszkańcy różnych miast spontanicznie, z potrzeby serca zaczęli składać hołd poległym żołnierzom, dekorując ich groby kwiatami i recytując nad nimi modlitwy.

Nie ma zgodności co do tego, kto zapoczątkował obchody Dnia Pamięci. Bardzo możliwe, że kilka społeczności niezależnie od siebie zainicjowało spotkania upamiętniające. Niemniej jednak, w 1966 rząd federalny uznał Waterloo w stanie Nowy Jork za miejsce narodzin święta. Waterloo, które po raz pierwszy uczciło pamięć poległych 5 maja 1866 roku, wybrano z uwagi na odbywające się tam corocznie, obejmujące całą społeczność uroczystości, podczas których zamykano sklepy, a mieszkańcy dekorowali groby żołnierzy kwiatami i flagami.

5 maja 1862 roku generał John A. Logan, lider Northern Civil War Veterans (Weterani Wojny Secesyjnej z Północy), wezwał naród do uczczenia pamięci żołnierzy poległych w wojnie secesyjnej. – Niech 30 maja będzie dniem pamięci, dniem przeznaczonym na sypanie kwiatów i ozdabianie grobów towarzyszy, którzy polegli broniąc ojczyzny i których ciała spoczywają teraz w prawie każdym mieście, wiosce i cmentarzu w naszym kraju – mówił Logan. Data Dnia Dekoracji (ang. Decoration Day), jak nazwał go sam generał, została wyznaczona na ostatni dzień maja.

Podczas pierwszych obchodów święta, 30 maja 1868 roku, generał James Garfield, późniejszy prezydent USA, wygłosił przemówienie na Cmentarzu Narodowym w Arlington, a 5 tysięcy zgromadzonych ozdobiło groby 20 tysięcy żołnierzy Unii i Konfederacji. Wiele północnych stanów zorganizowało podobne uroczystości i kontynuowało tradycję w kolejnych latach, a do 1890 roku każdy stan uczynił Dzień Dekoracji swoim oficjalnym świętem. Inaczej rzecz miała się na Południu. Tamtejsze stany oddawały cześć poległym żołnierzom w innym dniu aż do czasów I Wojny Światowej.

Dzień Pamięci był początkowo świętem na cześć tych, którzy polegli w wojnie domowej 1861-1865. Sytuację tę zmieniła I Wojna Światowa. Uwikłane w kolejny wielki konflikt zbrojny Stany Zjednoczone zadecydowały wówczas, że święto to będzie upamiętniało wszystkich żołnierzy, którzy zginęli podczas służby wojskowej.

Przez kolejne dziesięciolecia Dzień Pamięci obchodzony był 30 maja, ale 28 czerwca 1968 roku Kongres wydał ustawę (Uniform Monday Holiday Act), która zmieniła dotychczasowe przepisy dotyczące dni wolnych, przesuwając święto upamiętniające poległych na ostatni poniedziałek maja, oraz ustanowiła je świętem państwowym (federalnym). Zmiany te weszły w życie w 1971 roku.

Przez lata amerykańskie miasta czciły pamięć poległych organizując parady, w których brali udział przedstawiciele armii oraz członkowie organizacji na rzecz weteranów. Największe uroczystości odbywały się w Chicago, Nowym Jorku oraz Waszyngtonie. Oczywiście, Amerykanie nie zapominali w tym dniu o najstarszych tradycjach, czyli odwiedzaniu cmentarzy i ozdabianiu grobów. Niestety, nie dla wszystkich był to czas zadumy, ciszy i refleksji. Niektórzy mieszkańcy urządzali wówczas imprezy i grille, być może dlatego, że nieoficjalnie ostatni dzień maja traktowany jest jako początek lata.

Z czasem Dzień Pamięci zaczął tracić na swoim znaczeniu. Większość Amerykanów zapomniała o jego sensie i związanych z nim tradycjach. Wiele miast zatraciło zwyczaj organizowania uroczystych parad. Rząd Stanów Zjednoczonych postanowił przeciwdziałać temu stopniowemu osłabianiu patriotycznych postaw i wzmocnić poczucie tożsamości narodowej. Edukacji społeczeństwa służy m.in. „Narodowy Moment Pamięci” (ang. National Moment of Remembrance), rezolucja z 2000 roku. Wzywa ona do tego, by w ostatni poniedziałek maja o godzinie 15 każdy mieszkaniec zatrzymał się na chwilę, wyciszył i przypomniał sobie o tych, którzy zginęli w obronie jego kraju.

Amerykańskie święta państwowe obchodzone są również w polskim konsulacie i ambasadzie. Należy zatem pamiętać, że w te dni placówki są nieczynne, podobnie jak w czasie świąt polskich. Listę dni, w które ambasada i konsulat są zamknięte, znajdziesz tutaj (link do strony Ambasady USA w Warszawie).

Krótko, zwięźle i na temat...

..., czyli najpopularniejsze zwyczaje związane z Memorial Day:

  • parady organizowane w miastach, w których uczestniczą żołnierze i weterani wojenni
  • przemówienia przedstawicieli władz
  • odwiedzanie cmentarzy i ozdabianie grobów flagami i kwiatami
  • „Narodowy Moment Pamięci”
  • spuszczanie flagi do połowy
  • odwiedzanie jarmarków.

Święta narodowe w USA - artykuł przedstawiający wszystkie amerykańskie święta państwowe 

Daria Urbańska

comments powered by Disqus